For a real international justice
Pour une veritable justice internationale


Home page > Kinyarwanda > Itangazo rigenewe abanyamakuru Kigali, kuwa 19/Ugushyingo/2009

Itangazo rigenewe abanyamakuru Kigali, kuwa 19/Ugushyingo/2009

Umuryango IBUKA uharanira inyungu z’abacitse ku icumu rya jenoside yakorewe abatutsi mu Rwanda wifuje kugaragariza itangazamakuru ryo mu Rwanda no mu mahanga imikorere mibi TPIR y’urukiko mpanabyaha rwashyiriwe u Rwanda ruri ARUSHA/Tanzania yatumye muri iyi minsi ZIGIRANYIRAZO Protais bakunze kwita Z agirwa umwere n’urukiko rw’ubujurire rwa TPIR ndetse n’urukiko rwibanze rwa ARUSHA rukagira umwere Padiri Hormisdas NSENGIMANA.


Abacitse ku icumu rya jenoside n’abaharanira ubutabera bose batunguwe nibyemezo nkibyo bidatandukanye namba no kupfobya jenoside (banalisation) yakorewe abatutsi mu Rwanda.

Aha umuntu yakwibaza inkomoko yayo makosa:

1. Abacamanza Ubwabo:

Kuva uru rukiko rwajyaho mu kwezi ku ugushyingo 1994, nubwo hari imanza zaciwe burundu zikemeza ko ibyabaye mu Rwanda ari jenoside yakorewe abatutsi ntabwo ruragaragaza uko iyo jenoside yateguwe n’ababigizemo uruhare. Ibi rero bikagaragaza ko abacamanza buru rukiko badaha uburemere bukwiye iki cyaha cya jenoside. Ahandi bigaragarira ni mugutanga ibihano bito no kugira abere abagize uruhare mu itegurwa ni ishyirwa mu bikorwa harimo nka BAGAMBIKI wahoze ari Prefet wa Cyangugu, uwari minisitiri mugihe cya leta ya Habyarimana na leta y’abatabazi NTAGERURA kimwe nabo twavuze haruguru. Ikindi kiranga abacamanza bakorera mu rukiko rwa ARUSHA ni ukutita kumenya uko jenoside yabaye naho yakorewe kuko ni gake cyane bagera mu Rwanda (Ntibagera aho jenoside yabereye ngo bahamenye).

Abacamanza kandi ntibita ku kuri ahubwo usanga bakurikira ibitekerezo n’imvugo z’abahakana jenoside nabayipfobya nkaba Pierre PEAN n’abandi.

Ikigaragara kindi nuko abagize uruhare muri jenoside aribo bahindutse abagabo bashinjura. Urugero ninko muri rubanza rwa ZIGIRANYIRAZO arinaho icyemezo cyo kumugira umwere cyashingiye, bishywa be barimo Jean Luc Habyarimana (UMUHUNGU WA HABYARIMANA) na bene wabo barimo Seraphin BARARENGANA na Margarite MUKOBWAJANA ibo urukiko rw’ubujurire ruvuga ngo ubuhamya bwabo ntibwitaweho

2.Abatangabuhamya

Abitwa ko ari abatangabuhamya cyane cyane abaturuka mu magereza bafatanije icyaha n’abafungiye ARUSHA cg se bafitanye amasano yabugufi bagera imbere y’urukiko ARUSHA bagahindura imvugo yibyo bemeye imbere y’abagenzacyaha bavugako bashyizwe agahato. Kuri twebwe twumva ko ubuhamya bwabo batanze butagomba guteshwa agaciro imbere y’abacamanza cyane ko babikorahi indahiro mbere yo kubivuga.

3.Abakozi b’urukiko rwa ARUSHA

Hari amakosa akorwa n’aba bakozi harimo nk’amaperereza akorwa nabi naba bakozi hanyuma agashingirwaho mu manza n’abacamanza nabo basanzwe batagera aho ibyaha byabereye. Byaragaragaye kenshi ko mu maperereza harimo ubuswa ku buryo abagenzacyaha badashobora batabasha kumvikanisha neza ibimenyetso byabo igihe cy’imanza; ibyo byagaragaye mu rubanza rwiswe urwa CYANGUGU rurimo BAGAMBIKI na NTAGERURA kubera Gukora ko amaperereza yakozwe nabi urukiko rwavuze ko nta bimenyetso bibahamya icyaha maze bagirwa abere.

Ikindi nuko abasemuzi b’uru rukiko byagaragaye kenshi ko nabo ubwabo ari abakekwaho icyaha cya jenoside cg se bafitanye amasano n’abafungiye ARUSHA. Muri abo twavuga nka NSHAMIHIGO, NSHOGOZA, Felix NTAMFURAYISHYARI na Epiphane HANYURWIMANA wari umuvugizi w’ingabo za kinani abo bose bakoreye urwo rukiko.

Ibi kimwe nibindi tutarondora bigaragaza mu buryo butomoye imikorere mibi yuru rukiko.

Umuryango IBUKA urasaba procureur wa TPIR ko:

- Yakorera izuzuma mikorere abakozi buru rukiko bityo abakora nabi bakirukanwa;

- Urasaba inama y’umutekano ku isi ya ONU kuko ariyo ikuriye ruriya rukiko gukorera isuzumamikorere abacamanza barekura abicanyi bityo bakavanwa mu mirimo yaruriya rukiko; urugero ni urwa Juge ERIC MØSE ari nawe wagize umwere Padiri Hormisdas NSENGIMANA ndetse ari nawe kandi wagize umwere BAGAMBIKI na NTAGERURA;

- Turasaba guverinoma y’u Rwanda ibicishije muri diplomatie yayo kugeza ikirego kuri Security Council yamagana ibyemezo bipfobya jenoside ruriya rukiko ruriho rushyira mu bikorwa.

Umuryango IBUKA uboneyeho no kwamagana imikirize y’urubanza rwa Pierre PEAN rwabaye ejo mu Bufaransa

Bikorewe I Kigali kuwa 19/Ugushyingo/2009

President wa IBUKA

SIMBURUDALI Theodore